maandag 24 maart 2008

Een op de vijf witte Afrikaners vertrekt naar het buitenland

Twintig procent van de blanke Zuidafrikaners zoekt een beter leven buiten Zuid Afrika. (Rapport van het Suid-Afrikaanse Instituut vir Rassenverhoudingen). Ze zijn het zat verantwoordelijk gehouden te worden voor 350 jaar onderdrukking. Ze zien niet wat ze kunnen bijdragen aan een beter Zuid Afrika. De afgelopen 20 jaar heeft het ontbroken aan intellectueel en moreel leiderschap van de blanke Zuid Afrikaan. Er bestaat geen positieve visie op de bijdrage van blanken aan het nieuwe Zuid-Afrika. Ook de drie blanke partijen ( "Die Konserwatiewe Party (KP) onder leiding van dr. Andries Treurnicht, die Nasionale Party (NP) onder mnr. FW de Klerk en ’n liberale beweging onder leiding van dr. Frederik Van Zyl Slabbert") ontberen elk gezag en visie. (samenvatting artikel in De Burger).

donderdag 20 maart 2008

Liewer niks, als 5 verkeerde schawen


C. schrijft: "Het gaat om de schaaf self die erge dunne schyfjes snydt en lekker scherp blyft. Ik weet niet wat om aan jou te zeggen. Liewer niks, als 5 verkeerde schawen."

Ik wil niet met lege handen komen, maar kan nu niet verder overleggen.

"Ga met myn vriend en zyn 3 dogters naar hun vacantiehuis aan see, hogerop langs de suidkust, naby Mosselbaai."

Ze schrijft 'hogerop' terwijl ze naar het zuiden gaat. Is de zuidpool voor hun wat de noordpool voor ons is?

woensdag 19 maart 2008

Het snydt so lekker

C.'s reactie op de vraag Hoe Upper Gardens (Kaapstad) is, of de
oude moeder nog naar de kerk gaat, en of ze nog wat uit Nederland willen
hebben.

"Zo kunnen jullie ervaren waar alles begonnen is toen Jan van Riebeek daar aanlande, aan de voet van de manjefieke Tafelberg", schrijft C. "Helaas gaat moeder niet meer na de kerk, behalwe een keer per maand by haar in de Foyer als een ds. daar komt preken. Ze beweegt ook niet meer naar buiten, behalwe als ze elke vrydag naar de kapper moet of als een van ons haar voor een wandeling neemt en vaak onder protest.
Moeder houd zo van Maja seep. Ruikt heerlik. of Haagse hopjes,gekleurde hagelslag,echte hollandse kaas!! Hollandse teedoeken altyd welkom. Lekkere drop?
Kocht laatst een kleinerige kaasschaaf met ronde houten ha
ndvatsel. FISKARS Stainless Sweden staat erop. Het snydt so lekker. Als je het kunt krygen, dan wil ik er wel 5 van hebben, voor elke kind. Maar dan betaal ik ervoor. Dat sal wonderlyk zyn."


Ik vind twee schaven van Fiskars. Maar met een kunststof handvat. Welke wil ze? Ik stuur de plaatjes per mail en wacht af.

Zwart-Wit

We cannot build a non-racial society if we continue to look at each other in terms of black and white.
Sandile Memela in Mail&Guardian online

Kan een blanke dat ook zeggen?
Dat hangt er vanaf. Volgens Melissa Steyn zijn er vijf manieren waarop blanken hun blank-zijn zien:
1. blank-zijn is superieur en verbonden met vooruitgang in de wereld
2. blanken zijn slachtoffer van de nieuwe politieke orde in Zuid Afrika
3. blanken kunnen als blanken iets bijdragen aan het nieuwe Zuid Afrika
4. blank-zijn doet er niet toe, iedereen is gelijk
5. blank-zijn is een sociale constructie die allerlei voordelen heeft opgeleverd.
Obama zei gisteren in zijn rassenrede: erken de woede van de zwarten over het onrecht dat ze is aangedaan, maar vergeet ook niet de wrok van de blanken, die met lede ogen moeten toezien hoe zwarten worden bevoordeeld. Dat is de raciale impasse, die je niet zomaar achter je laat. Wonden kunnen alleen helen door samen te werken. En je moet altijd blijven geloven dat je je eigen lot in handen hebt.
Kortom: geen mooie praatjes, maar samenwerken.

Vormlose land

Ons Suid-Afrikaans woon in ’n vormlose land
Jan Rabie, 1948

Dit citaat komt uit 'Een mond vol glas', waarin Henk van Woerden zijn zoektocht beschrijft naar het leven van de moordernaar van Verwoerd, wiens verwarde, intense, zoekende leven volgens Van Woerden staat voor de geschiedenis van Zuid Afrika zelf.
Dimitris Tsafendas’daad vloeide voort uit … herkenbaar
trauma … heimee naar huis, zucht naar erkenning, afgesneden van de oorsprong …
echtheid … preoccupatie met zuiverheid.

zondag 16 maart 2008

Valreepgesprekkie

In het Zuid-Afrika Huis aan de Keizersgracht vroeg een vrouw waarom ik de boeken wilde lenen die op tafel lagen. Het ging om Playing in the light van Zoe Wicomb, en All we have left unsaid van Maxine Case. Ik vertelde dat Carien een boek wil schrijven over drie generaties blanke vrouwen in Zuid Afrika. "Zij is geinteresseerd in overgedragen vrouwenpatronen en wil weten hoe belangrijk culturele identiteit is voor emancipatie." "Leuk onderwerp", zei de vrouw, en ze stelde zich voor: Ena Jansen, hoogleraar Afrikaanse taal- en letterkunde aan de universiteit van Amsterdam.
Ze raadde aan ook boeken van Rayada Jacobs te lezen. Een moslims schrijfster. "Zijn er ook Zuidafrikanen die hun identiteit niet aan hun cultuur ontlenen, maar aan het land waarin ze wonen?" vroeg ik. Zeker, zij was er een van. "Het onrecht dat zoveel mensen is aangedaan, verbindt."
"Dit was een aardig valreepgesprekkie," zei ze bij het afscheid.
Ik kon het woord niet vinden in een Zuidafrikaans woordenboek. In het Nederlands komt 'valreepgesprek' wel voor. Het is het gesprek dat met asielzoekers wordt gevoerd voordat ze het land worden uitgezet. Zo wil ik het niet gebruiken. Wel als het gesprek op de valreep, dat vaak onverwacht verrassend is.